Roja Aştî ya Cîhanî

Xoser Welat

1ê êlule Roja Aştî ya Cîhanî ya. Bi sebebê na roje do xeylê ca û welatan de hetê kes yan zî hêzanê ke bixo sebebê pêknêameyîşê aştîye yê, eşkerayîyê balkêş û weşîy bêrê dayîş û hewceyî û muhîmîya aştîye seba merdimayîye bêra ziwan. Tay cayan de zî seba ke bi rastî êdî aştî hewceya, do şarîy aştîye biwazê û wayir îktîdarî zî vera înan reyna şîddet pêk bîyarê. Nê cayan ra yew zî Rojhelato Mîyanên o, ke tim bîyo cayê lejî û rijnayîşê gonîye.

Sey mana aştî: bi mehneyêko pêroyî bi xo, dormeyê xo, xoza û heme gîyanîyanê ke xoza de cuwîyenê rey de, bê lej û alozîye cuwîyayiş, vera heme veng, reng û bawerîyan rêzdarî, heme merdim û merdimayîye reyde di mîyanê hemkarî û hembarîye de pêkerdiş û werêameyebîyîş o.

Heme gîyanîyêy ke rîyê dinya de cuwîyenê, çi însan, çi heywan û çi zî rivekî, seba êrîş û mudaxaleyê vera cuwîyeyî xo, wayîr heqê xopawitişî yê û nêy heqê xo heta ke destî ra bêro bikar anê zî. No heq, heqêko tewir meşrû û xozayî yê her gîyanîyêke yo.

No metodo meşrû, meşrû û xozayî badê komelê xozayî ke ferasetê îqtîdarî di zîhnê însanî de bi ca bi û malo zêdebar vejîya orte, hetê cisnê însanî ra amî verapeykerdiş û resa asta qetlîam û qirkerdişan, reyna talankerdişê xoza û gîyanîyanê xozaye.

Bi na destpêke reyde tekoşîna vera nê ferasetî zî, dest pêkerd û bi vatişê Rayverê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî ” Tarîx, tekoşîna nêy her didi perranê ke zê didi robaran têreyde herrekîyenê yo” No herrekîyayîş heta roja ma ameyo û do heta ke aştî pêk bêro zî do dewam bikero.

Ferasetê îqtîdarî di sere de cinî û dime ra komel bi pêroyî vist bin kontrolê xo. Bi naye qîm nêkerd û dest bi talanê xoza kerd. Vera naye komelan, sere wedart û tekoşîne da. Di na tekoşîne de qetlîam, qirkerdiş û jenosîdî pêk amey. Her hovîtîye rê zî ge-ge bi nameyê feth û talanî, ge-ge bi nameyê dîn û homayî mehney amey dîyiş. Di ravêreyîya tarîxî de reng û nameyê talan û qetlîaman vurîyay, bîy netewîtî, pawitişê welatî û heta vilakerdişê şaristanîye.

Kîştêke de no robarê qirkerdiş, qetlîam û talanan, kîşta bîne de zî vera nînan robarê tekoşîna şar û komelan, herekîyayê. No tekoşîn tarîxê merdimayîye pêk ard. No tekoşîn ewro zî dewam keno û do  ameyîye de zî dewam bikero.

Rewşa ke bîya binkeya na roje û sey “Roja Aştî ya Cîhanî” ameya binamkerdene, badê didi şerranê barekerdişî yê Cîhanî ya. Di şerê barekerdişê Cîhanî yê yewine ke 4 serrî dewam kerd de, Ewropa amî barekerdiş. 70 mîlyon esker tewrê şerî bi. 9 mîlyon însanî cuwîyeyê xo vînî kerd û bi qasê yekûnê nînan zî xoza amî texrîbkerdene. Tay dewletan erdê xo vînî kerde û amey qijkerdiş, tay împaratorîy û dewletîy amey perçekerdene. Kurdîstan di peynîya nê şerî de ame letekerdene. Şaro kurd bi qetlîam û qirkerdişan reyde rî bi rî mend û a roje ra heta na roje aştîyêka bi rûmete geyreno.

Şerê barekerdişî yê 2’ine hesabê nîmcetmendeyan ê şerê 1ine ser o dest pêkerd. Nê şerî 6 serrî dewam kerd. 100 mîlyon hêzê eskerî tewrê nê şerî bîy û da-çewres mîlyon însanî cuwîyeyê xo vînî kerd. Texrîbatê şerê 2ine, bi sebebê sîlahê averkewteyan yê 1ine zafêr û giranêrî bi. Ewropa newe ra amî barekerdiş. Sînorê dewletan vurîyay û Rojhelatê Mîyanênî de tay dewletê ke di bin îşgalî de bîy, azadîya xo bi dest viste. Bi şerê 2ine yê Cîhanî dîzaynêko newe, sîstemê dihetî ya cîhanî saz bî.

Badê nê şeran, Neteweyê Yewbîyeyan seba ke merdimayîye dorêka bîne şerrê winayinan nêvîno, roja 1ê êlule 1939’ine ke Almanya bi mexsedê îşgalkerdişî êrîşê Polonya kerd, sey “Roja Aştî ya Cîhanî” qebûl kerde.

Na roje çendêke vernî ro nê hovîtîyan girewt babetêko bîne yo. La dîzayno ke di şerê yewin û diyine yê Cîhanî de amebi awankerdiş, bi taybetî zî di Rojhelato Mîyanên de mideyê xo temam kerd. Ewro reyna hewceyîya hêzê hegemonîkan û sermîyanê gerdûnî bi dîzaynêkê neweyî est a. Reyna şerê barekerdişî, di rojdeme de yo û merkezê ey zî Rojhelato Mîyanên o. Bi awa û bikarardişê hêzanê eskerî nêşibêyeno şeranê yewîn û diyine la bi feraset û felsefeya xo şerê Cîhanî yê hîrine yo.

Şaro Kurd bi tekoşîna xo ya ke robarê diyine temsîl keno, bi felsefe û paradîgmaya xo di mîyanê nê şerî de yo. Seba ameyîya şaranê Rojhelatê Mîyanênî û merdimayîye awa Robarê 2ine bi bedêlê giranan herekneno.  Na felsefe û paradîgmaya Rayverê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî, nika ra bîyê omidê aştî û ameyîya ke hetê merdimayîye ra yena hîvîkerdişî. Bi hêvîya di wextêko kilm de pêk bêro. Roja Aştî ya Cîhanî pîroze bo.

 

 

Biweşane
Verê Usar
BadêAzad

Cewab verde

Please enter your comment!
Please enter your name here