Dejê rojda verêne

Sînan Sutpak

Her şan bi dejêna zerrî ser o anişeno. Vîrardenî benê zengenê awdayey. Û hêgay xorî kenenê. Hîsen ro ayam çengizêno.

Her şan bi dejêndê bêriya degrote ya pîrênê şewe dano omîdî ro. Her dej bi giraneyênda xorenga hîsan hewadano lingandê peyênan ser.

Her şan newe ra ganî defîneno kilda adirdê bengdê to mîyan. Ê adirî mîyan de kewna o rayîr. Fetisnayenda atmosferda hepsî ra reyêna û ko û kendalan dana lingandê vîrardenan bin ro.

Vîrardenî bêbetlan rayîr kudênenê. Mi kenê meymano bêwext. Rojê bendkerdey û koyê ke sereyê xo aziknayo asmên vejîyenê mi vernî. Bi perandê sînayenda rojda verêne royan ra vêrena û hewt koyanê estanikan xo pey de verdana.

Her şan bi şewênda aşmî pro gêryayê ya omîdî daweno. Tîrê kerbandê xincikînan şadiyeyda xeyalandê sînayoxan de denişenê.

Her şan bi dejêna, lingan ra sere çengizneno. A çengiznayene mîyan de xo resnena a herûne. Cayo ke tewr verê çimê mi ginaybî çimandê to ro û sîtilê awda bengî veradaybî temendê mi ser.

To fina vînena. Bi pîrêndê kênekî.

To fina vînena bi hiwatedê qeçkîna.

Bi to ya huyena.

To vînena. Bi zerrîda xaşêlina. To ra hes kena.

To vînena. Bi lewandê teyşaney de teqayana.

Lewandê to ra namey pê ya şa bîyayene koçena û defterê zerrîda xo to lingan bin de rakena ke ti bi ziwandê xo ya ayamê derd û kulan birijnê mi zerrî û ez defîna xetandê defterdê pê ya şa bîyayene. Çimê to adirê bengî varnenê ayamdê zerrî ro. Wareyo bejverdaye û wişkserd pro qewimyaye de ayam qerisêno.

Hêlkerdenda a bejne ra vayê xerbî peyda beno. Torzîleyê adirdê wisarî vareno karîtenda zerrî ro. Toximo ke pîro zîl nêteqayo, bi awda eşqdê to ya wisardê sînayene ro newseno.

To vînena karwaneyda xeyalan de.

Defterê sînayene bi ayetandê toreyan a afsûnkerdey û çekuyandê teyşanverdayan mîyan de recimkerdey.

Defterê sînayenda ma, ma zerrî de rêzikanê xo degênê û raya rojda per pro akerdene pawenê.

Her şan hewldana û defterdê zerrî ro rîpelê akena. Çekuyê rîyê to neqişnenê. Cumleyî resmê to virazenê. Waştenê ke korbîrdê viyariyan de verdeyayê kewnê xo gan.

Her şan bi pirêndê giraneyda xo ya vîyarîyan aya keno. Çimê sînayene ray da mirazî de emir varênenê. Hîsê sînayene hewndê mergî ra aya bîyayene rê xo şidênenê. Xo şidênenê ke bi fikirdê cuye adir de welidyayê ya peymitenanê kanan mîyane de bişiknê.

Gerdîsê ke bi caxandê emelxirabana mûneyayê cuda şardê mi ro ver, ziwanê sînayene vatene de cibiyayo. Qandê cû a roje bejna to kewtibî ziwan û keyberê lalverdayene meramandê xo ser o akerd bi. Ziwano ke tena mabêndê sînayoxan de xeftêno û tena ê ci ra fam kenê, bê înan kes meramdê ci ra çeku nêhewadano kewtibi kar.

Her şan bi şadiyeyênda şiktê ya mi beno o ware. Wareyo ke to bi zerrîda şebateyêna, tasa awda eşqî, sîtildê toreyan ra degrotibî. Leym û lêsê xincikan, awa destdê to ra kerdibî herîşike. Kerdibî herîşike ke çim û ziwan, zerrî û mezg ci ra tam nêgîrê û ayetê kî sînayena ma erê kerdê ci mîyan de bibê maseyê bomî.

Tasa awda eşqî. A ke mi verê to dest ra girotibî, bîbî fincana qehwedê mîrî. Fincana zêrnêne, tepsîda sêmêne ser o û to bi tawirdê Edûla noşê mi kerdbî.

Qulta yewine ganê mi devist dejî mîyan. Dejê zerrîda Memî.

Qulta didine bîbî qulta qerarî. Dibendey cêr a vetibî. Qulta ke Edûle bi rojan xortandê eşîre vero çarnabî la bê Dewrêşî kesî nêwetard bi dibendey cêser bikero.

Mi tasa awe to dest ra girewtibî û zerriya mi eştenda qeçkîne ra şoyê bî. A qulte ra tepîya damarandê mi de laya eşqdê to verşina. Ver şina û ayreyê cuye gurênena.

A roje ra tepîya ziwanê bêziwaney defîneya fek dê xwedawenda sînayene û eşqê min û to devist ayetandê welidnayanda cuye mîyan.

Cewabê senîneyda sînayenda to ke zerrîda mi ser o xeyma cuye akerda, bi zanayenênda bimêjû ya şêdêneyaya. Xo seraya xasekîya to ya a roje qesr û qonaxê pêyaşabiyayenan waredê bêomide de awan kerdî.

Her şan newe ra, çar dêsan, asinanê têra pîştan, keyberanê ke ereqdê lebayenan ver zengar girewto, serrê ke sernamey xo ro helisnayê ra giraneya janêne ano û defîneno pûngaldê zerrî.

Ti xasek a. Xasekîya to a bereketine belayê seredê to. Xasekîya to, her şan newe ra mi kena aşiqê to. Sêneyê mi serebûtan û berdêlan rê akerde ke mirazdê to rê dekewa tewda Dewrêşdê Evdî.

No şan, şewe fina xeyma xo mi zerî ser o akerde. Renga bi xemgîniya alawitê kerdî pirêndê hîsandê mi ra. Mi mijey nay pêser û bi ê hîsandê adirdê viyariyana kewta rayîr. Resaya o ware, hîmê prowerdîbiyayene asana.

O ware! Wareyê gurkerdenda adirdê eşqî.

Yeno to vîrî ney!? To xo vîra nêkerdo ney, gula rezdê na zerrî?! Ti zana ke ez biyayeyê a roj a. Roja ke bêvengî bîbî ziwanê hîsan. Bêvengîya ke zerrîya tufanê Nûhî qilaynabî. Giliyanê çimandê mîyan de mi rê sînayene alawitê. Tîya zî sey mi, hewna bi a germîya weşîya cuye degêna ne, wayîra sirdê eştanda na zerrî?!

A roje! Roja ke to nêşabî sûranê toreyan têser de aqelibnê. Kelehanê edetan nêverdabi ke ti lasera sînayene bi vatenandê afsînênana biresnê hêgadê zerrîda ke adirdê to de veşena.

Mi nêşabi  torgda çimandê to ver çimanê xo akera. Vînayenê xincikînan nêverdabi ke zerrî kurê “eyb” û “edeb” an biqelişno û xo biresno wisardê rîdê to. Xo biresno ci û vajo “Wayîra adirdê kozigda zerrî. Janê to çi rengin o? Ti nê adirî kamcîn ocaxdê kilsî ra deyn kena? Ti nê ardûy kamcîn mêşe ra kirêşena û pa moristanê zorrî şanena nê şebatî ver?”

Mi nêşabi ê tesîran ver ziwanî qerisnayene ra bixelisna. Tena mi şabi to ra tasêk awe biwaza û bikera tilsimê hewnakerdenda adirdê çimandê to.

Kila çimandê to. Axx kila çimandê to. Sey virsikê wisardê nişkavde amyayîda xameyda zerrî ro. Û mergda zerrî de çimey murekebî teqna. Qelemê mêjûdê sînayene vistî kar. Defterdê coxrafya de sînayenda ma de tecrûbeyê trajedîyan mojnay.

Qelemê ke nê eşqî, bi o murekeba birijnê rîpelan ro û mirazî bîyarê ziwan, hewna nêvirazyayê.

Defterê ke murekebê na sînayene qelemda rastey ra bikoçê û rîpelandê xo de rafînê, hewna ters xo ra nêderiwit bi. Ke bişê vatenanê bi şitdê dayîka pîrozkerdeyan korbîran ra vejê û zerrîda xo de ca bidê ci. Vatêne ke zerrîyandê haydaran de peyşay bî û mezgan de agozyay bî rê, ziwanardene lazim bî, ke lasera sînayenan biresnê pê û ci ra rojê şabiyayene peyda bo.

To bi adirdê giliyandê çiman a cayo xewle mojnabi mi û verê mi xo resnabi uca. Cayo afsûnên. Cayo ke adirê sînayene heme qeydan helêneno. Cayo ke tede zerrî tesîran ra şoyêna, mezgî defîneyênê awda zerddê sînayene. Coka ke janê zerrîda bengdaran xo ra ercaney kenê veng.

To a game cayê mi adirdê eşqî mîyan de viraşt bi. Ez kozî ser o dabîya roniştene. Destê mi bîbî kaşîfî. Waredo qorî de peymitenî şikitê. Bedendê to ra kakilê mirazî arêdayê.

Koziga koliyandê bengî ra halên de kewtîbî ci. Dûmanê vesatenda zerrîya xo da bi azmêndê hewtan. Bê Dewrêş û Edûle, bê Mem û Zîne, bê Leyla û Mecnûnî kesî ne o adir dîye, ne zî o dûman ci zerrî ra weriştê.

Dinyayo ke ma a roje pê ya pare kerdibi bi afsûnê Sitaredê pêşabiyayenan. O stare de tîrê ke gulîlikandê çiman ra varay bî, gulîlikan de denişyay bî. Hêzanê vîyarîyan artêşê xo veraday têmîyan.

Lewan xo awda pê ya şitê.

Mijeyê to bîbî atîbê ke hewt medresey wendey. Û vatibî “Ti kotî de mendê. To çîrê henday berey xo ser o devist? Ma ti yê nêvînenê ke hêga dê viyariyan ro wişksere qewimiyaya. Ma to kîtabê sînayene nêwendo ke tede nusîyayo; sînayene xusletêndo xoserî yo. Keda bêberdêle o ware de rûmet nêvînena.”

Awa cuye varabî a game. Ganê ma hurdmjînan ra ereqê welidnayeneda cuye eştibi tever. Boya awda cuye hilmdê ma ra ameyê û wareyê afsûnênî degrotê.

Waştenê to ê gazincênî bîbî adirê tewda sînayene. Viyariyê talankerî kewtîbî bostandê zerrîyan. Şaxê newey ci lingan ver erzîyayê û vilikî rijnayê.

Her şan heqîbeyên o. Xeyalan ra degrote. Her xeyalên ra qutbîyayene bî xo ya hîsanê bêçareyî kenena zerrî ro. Bêçareyîya ke bi çar dêsan a keyberandê asinênan a û têlandê rêsayana ameya bendkerdene, nefesî birnena. Zerrî de dirbetê nêcebiryayey akena.

A dirbete rewnayo mi zerrî ro axabeyaya. Hîmi zî dirbeta çar çime. Çar çimeyê ke ci ra lasera hizirdê hîsan peyda bena.

Ganî çengiznena a dirbete. Heriknayena cuye omîdêne jan de verdana. Hêvîyê ke cuda rengan ra qutkerdeyê, waredo bê to de perê payîzî yê. Hîsan de vayê payîzî vîzikneno. Vewra bêwexte varena. Vilikandê newe akerdan ro. Pelwey vilêsênê kozdê bêrî ser.

No şan, a pêşabîyayena ma bî heme tam û tûtikandê xo ya mi mezg û zerrî ro anişte. A şadîyeya ma ke bîbî telîyo siya û kewtibî çimandê karberosan, kewtî vadê xezebdê înan ver. Şadîyeyda ma ser o banî veşnay, dewranî veşnay, demî miçiqnay, laserê awda cuye birnay ke eşqê ma bikerê velgê payîzî.

Delalîya to sermîyan a. Sermîyanê her zerîtengey, debarê her giraney, kakilê eşqdê bêhemtay.

Delalîya to sînayene welidnena. Sînayena ke mezgdê karbrosan de bena xincikî, seredê Dehaqî de bena qoçî.

Şimşêrê roja hewtene amey û vilikê pêsînayenda ma peknay. Riseyê darda kul û derdan damarandê ma de bi gireyo kor..

Her ke ma bi zengenandê sînayenada risedê fîdanda fetisnayê ro, dirbetê nêcebiryayey vejîyay beyntar. Boya leym û lêsdê ê dirbetan, xençêranê bêbextan vîrardenan de denişnena.

Nê alozîyandê ke mezg teqna, zerrî masna, kalik û pîrikan pa axînê xo bedrî qabristanan mîyan de ez bîya haydarê estbîyayenda xo. Û eşqdê to yê bê ci nêbiyayî.

Biya haydar ke tijî koyandê mirûztirşan pey ra tîrê roştî da xo deşt û zozanandê bedendê to de denişnayê. Zerrî û mezgî hewna giraneyda tewda mergî de bî. Saqande şiyan peysa bî. Rayîrdê adir ra viraştê de rayîrşîyayene waziyayê. Karê zerrîwaştoxan zor, barê sînayoxan giran bi.

Ayetê ray û rêbazandê raykewtene bî zerqdê rojî ya, mergandê to de denişyay bî, koyandê to ya nimiyay bî. Daya adir ra viraştê nexşe de îradî mîyan ra ravêrdê û vera Nîrvana biyê anvero.

Ageyraya xo ser ke zerrîya mi bi damarandê eşqdê to ya girêdayeya. Amyayena mi nexşedê serbesteyda to mîyan ra ravêrena. Dejê rojda verêne fina dest kerd ci.

20.9.2009   ELBÎSTAN

Cewab verde

Please enter your comment!
Please enter your name here